فیـــــــــــــــــــــرگــــــه (Ferge)

زبان و الفبای فارسی

مجموعه قواعد زبان را «‌ ‌دستور » می گویند.

مجموعه قواعد را به فارسی «دستور » و به عربی « صرف و نحو » و در بعضی زبان های اروپایی « گرامر » می گویند.

به خاطر سپردن حروف الفبای فارسی یک ضرورت به حساب می آید.

حرف های« ل پ ، چ ، ژ ، گ » مخصوص زبان فارسی هستند و این حروف در زبان عربی دیده نمی شوند.

زبان گفتاری و نوشتاری

نوشتن مانند گفتن ساده نیست و به هنگام نوشتن از قواعد پیروی می کنیم که در گفتار به آن ها توجهی نداریم معمولا ، کلمه ها را به صورت شکسته به کار می بریم. مانند :

گفتاری : آسونی ، می شه ، نمی دونه ، نمی زنه

نوشتاری : آسانی ، می شود ، نمی داند ، نمی زند

کسی که با کسی دل داد و دل بست

                                به آسونی نمی تونه کشه دست

کلمه های معادل

امروزه برای بعضی از کلمه هایی که از زبان بیگانه وارد زبان فارسی شده اند ، کلمه های جایگزین ساخته اند که به این کلمه ها ، کلمه های معادل می گویند. مانند :

هلی کوپتر         بالگرد             پرانتز           کمانک

پاراگراف           بند                 کامپیوتر       رایانه

آدرس               نشانی            پزینتر          چاپگر

پارک                 بوستان           اتوبان          بزرگ راه

کلینیک         درمانگاه             سوبسید       یارانه

تداعی واژه ها

یعنی شنونده یا خواننده با شنیدن یا دیدن یک واژه به یاد واژه های مرتبط با آن واژه می افتد. مانند :

                               موسیقی دان       سرود، خواننده

                              عکاس                 فیلم  ، دوربین

هنرمند                  نقاشی                  قلم مو ، رنگ

                              سینما                   بازیگر ، سالن

یک واژه با چند معنی

بعضی از واژه ها دارای چند معنی می باشند. این واژه ها در جمله های گوناگون، معانی متفاوتی دارند. مانند:

مهر ( محبت ) اردشیر ، پدرش با مهر و محبت است.

مهر( ماهی از سال ) روز اول  ماه  مهر  مدرسه باز می شود.

مهر ( خورشید ) ساقه های طلایی در زیر انوار مهر می درخشید.

واژه هایی با دو یا چند شکل

در ابتدای رایج شدن زبان فارسی تلفظ و بیان برخی از کلمه ها و املای آن ها صورت واحد و منسجمی نداشت . لذا به همین علت در زبان فارسی بعضی از واژه ها دو یا چند شکل دارند. مانند :

بادمجان        بادمجون           بادنجان        بادنجون

واژه هایی که با دو شکل خوانده می شوند

در زبان فارسی بعضی از کلمه ها با تغییر حرکت به دو شکل خوانده می شوند . البته در هر شکل معنی جدیدی پیدا می کنند. مانند :

سم     پای حیوانات              کشتی        یک نوع ورزش       

سم       ماده ی کشنده         کشتی    وسیله ی نقلیه ی دریایی 

واحد شمارش اشیا و جانداران

برای شمارش اشیا و جانداران از واحدهایی استفاده می شود. مانند :

فروند : برای کشتی ، هواپیما ، زیر دریایی

تخته : برای فرش و پتو

جفت : برای کفش و جوراب

جلد : برای کتاب و دفتر

نفر : برای انسان و شتر

دستگاه : برای خودرو و رادیو

اسم

تعریف اسم : کلمه ای است که برای نامیدن شخص یا حیوان و یا چیزی به کار می رود. مانند : سینما ، زمین ، آهو

تعریف مفرد: اگر اسم بر یک فرد یا چیز دیگر دلالت کند، آن را مفرد می گویند. مانند: درخت ، گل ، سنگ

تعریف جمع: اگر اسم بر بیش از یکی دلالت کند ، آن را جمع می گویند. مانند: درختان، گل ها ، سنگ ها

نکته :علامت جمع در زبان فارسی «ها»و«ان»می باشد که به کلمه های مفرد اضافه می شود.مانند: کتاب ها ، مردان

نکته: برای جمع بستن تمام کلمه ها می توان از «ها» استفاده کرد. مانند: درها                     انسان ها

نکته : تنها اسم جانداران و برخی اسم های دیگر را می توان با «ان» جمع بست. مانند: درختان              زنان

نکته : اگر در آخر اسمی «ه» بیاید، هنگام جمع بستن با «ان» حرف «ه» برداشته و به جای آن حرف میانجی «گ» را می گذاریم. مانند : پرنده + ان= پرندگان

برنده + ان = پرندگان         واژه + ان = واژگان

نکته : کلمه هایی که به «الف » یا «واو» ختم می شوند هنگام جمع بستن با «ان» جمع ، حرف « ی» اضافه می شود. مانند:

دانا + ان = دانایان              هنرجو + ان = هنرجویان

نکته : کلمه هایی هم وجود دارند که به آن ها «ی» اضافه نمی شود. مانند: بانو + ان = بانوان

نکته : در نام مکان ها ، علامت «ان» نشانه ی جمع نیست. مانند : تهران ، کیوان

نکته : هرگاه « ان » را از انتهای کلمه برداریم باید مفرد آن باقی بماند. در غیر این صورت «ان» نشانه ی جمع نیست. مانند: بستان

نکته : هر «ان» ی که در آخر کلمه بیاید ، نشانه ی جمع نمی باشد . گاهی «ان» بر مفهوم زمان و یا مکان دلالت دارد. مانند: بهاران( هنگام بهار)

 کردستان( محل سکونت مردم کرد) 

نکته : برای جمع بستن بعضی از کلمه هایی که از زبان عربی وارد زبان فارسی شده اند ، از «ات» استفاده می کنیم. مانند: حشره + ات = حشرات

تعطیل + ات = تعطیلات

تعریف اسم جمع : اسمی است که در ظاهر مفرد است اما معنی جمع دارد . مانند : طایفه ، گردان، خلق ، خانواده، ملت، گروه، گله، سپاه، قافله ، کاروان

نکته: اسم جمع را در زبان فارسی و عربی می توان جمع بست. مانند: لشکر    لشکرها

سپاه     سپاهیان            قبیله     قبایل

تعریف جمع مکسر: بعضی از کلمه ها در زمان جمع بستن هیچ علامت مشخصه ای ندارد ، بلکه در شکل مفرد آن تغییراتی ایجاد می شود . البته ایت جمع بستن مخصوص زبان عربی است و هیچ ربطی به زبان فارسی ندارد . مانند: