بخش چهارم - نور و رنگ

نور يكي از انرژي هاي مهم است. جايي كه نور نباشد تاريك است و ما بدون نور نمي توانيم چيزي را ببينيم. براي اينكه جسمي ديده شود بايد به آن نور بتابد، نوري كه به جسم مي تابد، از سطح آن بازتابش پيدا مي كند. اگر نور بازتابش شده به چشم ما برسد، آن جسم را مي بينيم. خورشيد يك چشمه نور طبيعي است و بعضي از چشمه هاي نور مصنوعي هستند و انسان آنها را به وجود آورده مانند چراغ هاي روغني و نفتي قديمي.

رنگ هاي نور:
نوري كه ازخورشيد به زمين مي رسد، از رنگ هاي گوناگوني تشكيل شده است. در آزمايشگاه نور را به كمك وسيله اي به نام منشور مي توان تجزيه كرد. يعني رنگ هاي مختلف را مي توان از هم جدا كرد. منشور يك قطعه شيشه اي است.
حتماً ديده ايد كه پس از باران هوا آفتابي مي شود و نور خورشيد به ذره هاي ريز آب كه هنوز در هوا وجود دارند مي تابد. ذره هاي ريز آب هم مثل منشور، نور خورشيد را تجزيه مي كنند و رنگين كمال را به وجود مي آورند. در واقع ذره هاي ريز آب باران در هوا، در روزهاي آفتابي موجب تجزيه نور و ايجاد رنگين كمال مي شود.

ذره بين چيست؟
معمولاً ذره بين ها را از شيشه و به شكل عدس مي سازند. از اين رو به آنها عدسي نيز مي گويند. در صورت تابش نور خورشيد به ذره بين، عدسي نور خورشيد را در يك نقطه جمع مي كند و به همين دليل گرماي زيادي به وجود مي آيد. به اين نقطه كانون عدسي مي گويند. ممكن است در صورتي كه كاغذي را روي كانون عدسي قرار دهيم، گرماي خورشيد كاغذ را بسوزاند. به كمك عدسي هايي مي توانيم تصوير اجسام را روي پرده نمايش دهيم.
كاربرد عدسي ها
عدسي ها در وسايل مختلفي مثل عينك هاي طبي، ميكروسكوپ، تلسكوپ و دوربين هاي عكاسي استفاده مي شوند. سطح عدسي ممكن است مثل آينه برآمده يا فرو رفته باشد. ولي مثل آينه هاي صاف نيست.

پرسش هاي بخش 4

- كدام گروه چشمه ها ي مصنوعي نور مي باشند؟

1- شمع، چراغ نفتي، ستارگان  £               2- شمع، لامپ نوراني، چراغ نفتي£
3- شمع، خورشيد، ماه£                            4- ستارگان، ماه، چراغ نفتي£

- كداميك شبيه عدسي كار مي كنند؟

1- آينه هاي محدب£                                 2 - آينه تخت£
3- لامپ روشنايي£                          4- كوره آفتابي£

- تجزيه نور يعني؟

1- مولكول هاي آن را از هم جدا كنيم. £
2- استفاده از منشور. £
3- رنگ هاي مختلف آن را از هم جدا كنيم. £
4- نور خورشيد را با عدسي در يك نقطه جمع كنيم. £

- چگونه مي توانيم رنگ هاي مختلف نور را ببينيم؟

1- به وسيله عدسي£                              2- به وسيله تلسكوپ£
3- به وسيله دوربين£                   4- به وسيله پاشيدن آب آب پاش به هوا£

كداميك از اجسام زير شبيه عدسي عمل مي كند؟

1- تنگ شيشه اي آب£                                   2- آينه£
3- سطح آب£                                      4- بشقاب چيني£

 

1- ديدن اجسام چگونه امكان پذير مي شود؟

 

2- در چه صورت بازتابش نور تصوير ايجاد مي كند؟

 

3- آيا زمين و ماه نيز چشمه هاي نور هستند؟

4- كانون عدسي كجاست؟

 

 

5- در چه وسايلي از عدسي استفاده مي شود؟

 

6- نور سفيد به چه رنگ هايي تجزيه مي شود؟

 

7- بين كوره آفتابي و ذره بين چه شباهت هايي وجود دارد؟